زمان مطالعه7 دقیقه
کاتالیزور یکی از قطعات مهم سیستم اگزوز در خودرو ال نود یا تندر 90 است که وظیفه کاهش آلایندگی و تصفیه گازهای خروجی موتور را بر عهده دارد. این قطعه در ظاهر ساده به نظر میرسد اما تاثیر مستقیمی روی شتاب خودرو، مصرف سوخت، عملکرد موتور و حتی سلامت سنسورها دارد. به همین دلیل شناخت علائم خرابی کاتالیزور ال نود اهمیت زیادی دارد و میتواند از آسیبهای پرهزینهتر جلوگیری کند.
بسیاری از رانندگان زمانی متوجه خرابی کاتالیزور میشوند که خودرو دچار افت شتاب شدید شده یا چراغ چک بهصورت دائمی روشن مانده است. در حالی که اگر علائم خرابی کاتالیزور ال نود را زودتر تشخیص دهید، در بسیاری از مواقع میتوان با تعمیر کاتالیزور مشکل را برطرف کرد و نیازی به تعویض کامل قطعه نخواهد بود.
کاتالیزور ال ۹۰ در مسیر خروج دود از موتور قرار میگیرد و گازهای خطرناک حاصل از احتراق را به ترکیبات کمضررتر تبدیل میکند. این قطعه به کمک فلزات گرانبهایی مثل پلاتین و پالادیوم، واکنش شیمیایی لازم برای کاهش آلایندگی را انجام میدهد.
در خودرو تندر 90، عملکرد صحیح کاتالیزور فقط به کاهش آلودگی محدود نمیشود. اگر این قطعه سالم باشد، موتور نرمتر کار میکند، مصرف سوخت متعادلتر میشود و خودرو شتاب استاندارد خود را حفظ میکند. به همین دلیل خرابی آن معمولا خیلی زود روی عملکرد کلی ماشین تاثیر میگذارد.
علائم خرابی کاتالیزور ال نود معمولا بهصورت تدریجی ظاهر میشوند. بعضی از رانندگان در ابتدا این نشانهها را با مشکلاتی مثل خرابی شمع، سنسور اکسیژن یا ضعف موتور اشتباه میگیرند اما در بسیاری از مواقع، ریشه اصلی مشکل از کاتالیزور است.
یکی از اصلیترین علائم خرابی کاتالیزور ال نود، کاهش محسوس شتاب خودرو است. زمانی که شبکه داخلی کاتالیزور دچار گرفتگی میشود، خروج دود از موتور بهدرستی انجام نمیشود و اصطلاحا موتور خفه میکند.
در این شرایط معمولا خودرو در شروع حرکت تنبل میشود و هنگام شتابگیری عملکرد ضعیفی دارد. بسیاری از رانندگان ال نود این حالت را بهخوبی میشناسند؛ گاز میدهید اما ماشین آن کشش همیشگی را ندارد. این افت توان مخصوصا در سربالایی یا هنگام کولر گرفتن بیشتر احساس میشود.
هرچه گرفتگی بیشتر شود، علائم خرابی کاتالیزور ال نود شدیدتر خواهد شد و حتی ممکن است خودرو در دورهای بالا دچار کپ کردن شود.
یکی دیگر از مهمترین علائم خرابی کاتالیزور ال نود، روشن شدن چراغ چک است. ECU خودرو به کمک سنسور اکسیژن، عملکرد کاتالیزور را بررسی میکند و اگر راندمان آن کاهش پیدا کند، خطا ثبت میشود.
البته روشن شدن چراغ چک همیشه به معنی خرابی کامل کاتالیزور نیست اما اگر همزمان با افت شتاب یا افزایش مصرف سوخت باشد، احتمال خرابی این قطعه بسیار بالا میرود. در این شرایط باید خودرو با دیاگ تخصصی بررسی شود تا علت دقیق مشخص شود.
بسیاری از رانندگان زمانی به خرابی کاتالیزور مشکوک میشوند که مصرف سوخت خودرو ناگهان افزایش پیدا میکند. این اتفاق به این دلیل رخ میدهد که ECU اطلاعات نادرستی از وضعیت احتراق دریافت میکند و ترکیب سوخت و هوا بههم میریزد.
وقتی کاتالیزور درست کار نکند، موتور برای جبران افت عملکرد سوخت بیشتری مصرف میکند. به همین دلیل افزایش مصرف بنزین هم یکی از رایجترین علائم خرابی کاتالیزور ال نود محسوب میشود.
اگر از اگزوز ال نود بوی تند و شبیه تخم مرغ گندیده احساس میکنید، احتمال خرابی کاتالیزور وجود دارد. این بو معمولا زمانی ایجاد میشود که فرآیند تصفیه گازها بهدرستی انجام نشود.
در بعضی موارد رانندگان تصور میکنند مشکل از کیفیت بنزین است اما زمانی که این بو بهصورت مداوم تکرار شود، باید وضعیت کاتالیزور بررسی شود.
یکی دیگر از علائم خرابی کاتالیزور ال نود، افزایش غیرعادی حرارت در بخش زیرین خودرو است. زمانی که مسیر خروج دود دچار گرفتگی شود، گرمای زیادی داخل کاتالیزور ایجاد میشود و حتی ممکن است بوی سوختگی احساس کنید.
ادامه رانندگی در این وضعیت میتواند به قطعات دیگر سیستم اگزوز هم آسیب وارد کند.
عمر کاتالیزور ال نود به کیفیت رانندگی و سلامت موتور بستگی دارد اما بهصورت میانگین این قطعه بین 80 تا 150 هزار کیلومتر عمر مفید دارد. البته اگر موتور خودرو روغنسوزی داشته باشد یا از بنزین بیکیفیت استفاده شود، ممکن است خیلی زودتر دچار خرابی شود.
خرابی شمع، کویل یا سنسور اکسیژن هم میتواند باعث نیمسوز شدن سوخت و آسیب جدی به کاتالیزور شود. به همین دلیل توصیه میشود در صورت مشاهده علائم خرابی کاتالیزور ال نود، فقط خود قطعه بررسی نشود و وضعیت کلی موتور هم مورد ارزیابی قرار بگیرد.
بسیاری از افراد تصور میکنند به محض مشاهده علائم خرابی کاتالیزور ال نود باید قطعه را تعویض کنند اما این موضوع همیشه درست نیست. در بسیاری از موارد، گرفتگی یا افت راندمان کاتالیزور قابل تعمیر است و نیازی به تعویض کامل وجود ندارد. تعویض معمولا زمانی انجام میشود که ساختار داخلی کاتالیزور ذوب شده باشد یا شبکه سرامیکی آن شکسته باشد. در این شرایط تعمیر نتیجه مطلوبی نخواهد داشت و باید از کاتالیزور استاندارد و باکیفیت استفاده شود.
برخی افراد برای رفع موقت مشکلات خودرو اقدام به حذف کاتالیزور میکنند، اما این کار در بلندمدت توصیه نمیشود. در واقع خیلیها دقیق نمیدانند اگر کاتالیزور نباشد چه میشود و این تصمیم چه پیامدهایی روی عملکرد موتور، مصرف سوخت و آلایندگی خودرو دارد. حذف کاتالیزور ممکن است باعث افزایش آلودگی هوا، بد کار کردن موتور، افزایش صدای اگزوز و خطاهای مداوم ECU شود.
کاتالیزور ال نود اصلی کیفیت ساخت بالاتری دارد و از متریال استاندارد در آن استفاده شده است. نمونههای بیکیفیت بازار معمولا بعد از مدت کوتاهی دوباره دچار افت راندمان میشوند و حتی ممکن است باعث روشن شدن مجدد چراغ چک شوند.
به همین دلیل اگر نیاز به تعویض وجود داشته باشد، استفاده از قطعه استاندارد اهمیت زیادی دارد. مخصوصا در خودروهایی مثل تندر 90 که ECU نسبت به عملکرد سیستم اگزوز حساسیت بالایی دارد.
علائم خرابی کاتالیزور ال نود معمولا با افت شتاب، افزایش مصرف سوخت، روشن شدن چراغ چک و بوی نامطبوع از اگزوز همراه است. این علائم در ابتدا ممکن است خفیف باشند اما اگر نادیده گرفته شوند، به مرور باعث آسیب بیشتر به موتور و سیستم اگزوز خواهند شد.
اگر احساس میکنید خودرو شما کشش سابق را ندارد یا چراغ چک بدون دلیل روشن مانده، بهتر است قبل از تعویض قطعه، وضعیت کاتالیزور توسط متخصص بررسی شود. در بسیاری از مواقع میتوان با تعمیر تخصصی، عملکرد کاتالیزور تندر 90 را دوباره به حالت استاندارد برگرداند و از هزینههای اضافی جلوگیری کرد.
افزودن به تقویم iCAL
